Thừa cân ảnh hưởng thế nào đến khớp gối?

Thừa cân – béo phì là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương khớp gối, đặc biệt ở người trung niên và ngày càng trẻ hóa. Dưới đây là phân tích chuẩn y khoa – dễ hiểu – có thể dùng tư vấn bệnh nhân hoặc truyền thông

Thừa cân ảnh hưởng thế nào đến khớp gối?
1. Tăng tải trọng cơ học lên khớp gối

Khi đi bộ:
1 kg cân nặng dư → khớp gối chịu thêm 3–5 kg lực

Khi lên xuống cầu thang:
lực có thể tăng 6–7 lần trọng lượng cơ thể

Chỉ cần tăng 5 kg → khớp gối phải chịu thêm 15–25 kg lực mỗi bước đi.

2. Sụn khớp mòn nhanh hơn bình thường

Sụn khớp không có mạch máu, khả năng tự phục hồi kém

Áp lực liên tục → sụn:

Nứt vi thể

Mất độ trơn láng

Giảm đàn hồi

Hậu quả: thoái hóa khớp gối sớm, đau khi đi lại, leo cầu thang.

3. Mỡ thừa gây viêm mạn tính trong khớp

Mỡ không chỉ là “dự trữ năng lượng” mà còn tiết ra:

Cytokine gây viêm (TNF-α, IL-6)

Adipokine phá hủy sụn

Điều này làm:

Tăng viêm màng hoạt dịch

Đau khớp kéo dài

Giảm hiệu quả điều trị

4. Thừa cân làm lệch trục khớp gối

Béo bụng → thay đổi tư thế đứng, dáng đi

Lệch trục gối (chân chữ O, chữ X)

Áp lực dồn không đều → một bên khớp mòn rất nhanh.

5. Tăng nguy cơ chấn thương & thoát vị khớp

Dễ trượt té

Tăng nguy cơ rách sụn chêm, đứt dây chằng

Người thừa cân có nguy cơ:

Thoái hóa khớp gối cao gấp 2–3 lần

Phải thay khớp gối sớm hơn 10–15 năm

Dấu hiệu khớp gối đang “chịu quá tải”

Đau gối khi đứng lên – ngồi xuống

Đau khi leo cầu thang

Lạo xạo trong khớp

Sưng nhẹ quanh gối

Đây là giai đoạn can thiệp hiệu quả nhất, chưa cần phẫu thuật.

Giảm cân có giúp cải thiện khớp gối không?

Nghiên cứu cho thấy:

Giảm 5–10% trọng lượng cơ thể → giảm đau gối 30–50%

Làm chậm tiến triển thoái hóa

Giảm cân + phục hồi chức năng = bảo vệ khớp lâu dài.

Tin vui: Giảm cân mang lại lợi ích rất lớn!

Giảm 5kg → giảm nguy cơ viêm/thoái hóa khớp gối đến ~50%.
Giảm 10% cân nặng → giảm rõ rệt đau, cứng khớp, cải thiện chức năng.
Nhiều người sau giảm cân thấy khớp “nhẹ nhàng” hơn rõ rệt.

Kết luận

Thừa cân không chỉ “làm đau khớp gối” mà còn đẩy nhanh quá trình thoái hóa và tàn phế khớp.
Can thiệp sớm bằng kiểm soát cân nặng – vận động đúng – điều trị sinh học khi cần sẽ giúp khớp gối hoạt động bền vững nhiều năm.