thoái hóa khớp có yếu tố di truyền, nhưng di truyền không phải là nguyên nhân duy nhất và cũng không quyết định chắc chắn bạn sẽ mắc bệnh.
Thoái hóa khớp có di truyền không?
Câu trả lời ngắn gọn
CÓ yếu tố di truyền
Nhưng di truyền chỉ chiếm khoảng 30–60% nguy cơ
Lối sống và cách sử dụng khớp quyết định phần còn lại
1. Di truyền ảnh hưởng đến thoái hóa khớp như thế nào?
Di truyền cấu trúc sụn & xương
Một số gen ảnh hưởng đến:
Chất lượng sụn khớp (collagen type II)
Độ dày sụn
Khả năng tái tạo mô
Nếu cha/mẹ bị thoái hóa sớm, con cái có nguy cơ:
Sụn mỏng hơn
Khớp kém chịu tải hơn
Di truyền hình dạng & trục khớp
Chân chữ O / chữ X
Lệch trục khớp gối, háng
Bất thường cột sống
Các bất thường này làm phân bố lực không đều, khiến khớp mòn nhanh.
Di truyền phản ứng viêm
Có người dễ viêm khớp hơn khi chịu cùng một tải trọng
Viêm mạn tính làm thoái hóa tiến triển nhanh
2. Bằng chứng khoa học nói gì?
Nghiên cứu cho thấy:
Thoái hóa khớp gối có tính di truyền 40–65%
Thoái hóa khớp háng: 50–60%
Thoái hóa cột sống: 30–50%
Nhưng nhiều người mang gen nguy cơ vẫn không bị bệnh nếu lối sống tốt.
3. Khi nào nên nghĩ đến yếu tố di truyền?
Bạn có nguy cơ cao hơn nếu:
Gia đình có người thoái hóa khớp trước 50 tuổi
Bị đau khớp sớm (20–40 tuổi)
Không thừa cân, không lao động nặng nhưng vẫn đau khớp
Trường hợp này cần tầm soát sớm, không chờ đau nặng.
4. Di truyền có “thoát” được không?
Những yếu tố giúp “vượt gen”
Kiểm soát cân nặng
Vận động đúng (tăng cơ – giảm tải khớp)
Tránh tư thế xấu kéo dài
Điều trị sớm khi có dấu hiệu
Giữ cân nặng lý tưởng (giảm 1kg → giảm 4kg áp lực lên gối).
Tập luyện tăng cơ (bơi, yoga, đạp xe).
Tránh chấn thương khớp.
Ăn uống giàu canxi, vitamin D, omega-3.
Có thể làm chậm thoái hóa 10–15 năm.
Kết luận
Di truyền làm tăng nguy cơ, nhưng không phải số phận.
Thoái hóa khớp xảy ra hay không – nặng hay nhẹ – phụ thuộc rất lớn vào lối sống, tư thế và can thiệp sớm.
Trả lời