Có nên nắn chỉnh cột sống không?

Nắn chỉnh (chiropractic/manual therapy) có lợi nếu chỉ định đúng, nhưng có thể gây hại nếu làm sai người – sai thời điểm – sai kỹ thuật.

Nắn chỉnh cột sống là gì?

Nắn chỉnh cột sống là các thao tác bằng tay hoặc thiết bị nhằm:

Điều chỉnh sai lệch khớp cột sống

Giảm co cứng cơ

Cải thiện biên độ vận động

Giảm đau do rối loạn cơ học

Không phải phẫu thuật, không dùng thuốc.

Khi nào NÊN nắn chỉnh cột sống?
1. Đau lưng, đau cổ do rối loạn chức năng

Co cứng cơ

Lệch tư thế

Giảm biên độ vận động

Đau sau ngồi lâu, làm việc sai tư thế

Không có tổn thương cấu trúc nặng trên MRI.

2. Đau lưng cấp tính, chưa có dấu hiệu thần kinh

Đau mới xuất hiện

Không tê, không yếu, không lan xuống chân tay

Nắn chỉnh đúng kỹ thuật có thể giảm đau nhanh.

3. Kết hợp trong phác đồ phục hồi

Sau giai đoạn đau cấp

Kết hợp:

Vật lý trị liệu

Tăng sức mạnh cơ lõi

Điều chỉnh tư thế

Hiệu quả tốt hơn nắn chỉnh đơn thuần.

Khi nào KHÔNG nên nắn chỉnh cột sống?

Tuyệt đối thận trọng hoặc tránh nếu có:

Thoát vị đĩa đệm lớn

Chèn ép rễ thần kinh nặng

Hẹp ống sống

Loãng xương nặng

Gãy xương, u, nhiễm trùng cột sống

Đau kèm tê yếu tiến triển

Những trường hợp này cần MRI & đánh giá chuyên khoa trước.

Rủi ro nếu nắn chỉnh sai

Tăng đau

Tổn thương đĩa đệm

Chèn ép thần kinh nặng hơn

Chóng mặt, đau đầu (đặc biệt vùng cổ)

Rủi ro tăng cao nếu:

Làm bởi người không được đào tạo y khoa

Nắn mạnh, giật đột ngột

Không thăm khám & chẩn đoán trước

Nguy hiểm nhất ở vùng cổ: Nắn mạnh cổ (high-velocity thrust) có thể gây bóc tách động mạch đốt sống → đột quỵ (stroke), dù rất hiếm (khoảng 1/100.000-1/1.000.000 lần nắn), nhưng nghiêm trọng.
Tác dụng phụ nhẹ phổ biến: Đau tạm, cứng cơ, mệt mỏi (30-50% trường hợp).
Không hiệu quả hoặc chống chỉ định với: Thoát vị đĩa đệm nặng chèn tủy, hẹp ống sống nặng, loãng xương nặng, ung thư cột sống, nhiễm trùng, gãy xương…
Rất nguy hiểm nếu tự nắn hoặc đến “lang y đường phố”, “thầy lang” bẻ giật mạnh → có thể gây liệt, tổn thương thần kinh vĩnh viễn.

Nắn chỉnh có “chữa khỏi” không? Không chữa khỏi nguyên nhân gốc nếu:

Cơ yếu

Sai tư thế kéo dài

Thừa cân

Thoái hóa tiến triển

Nắn chỉnh chỉ là 1 phần trong chiến lược điều trị, không phải giải pháp duy nhất.

Cách tiếp cận AN TOÀN – HIỆU QUẢ

Đánh giá lâm sàng + hình ảnh (khi cần)
Chọn kỹ thuật nhẹ – có kiểm soát
Kết hợp:

Phục hồi chức năng

Tăng sức mạnh cơ

Điều chỉnh thói quen sinh hoạt

Kết luận

Nắn chỉnh cột sống không xấu – nhưng không phải “ai cũng làm được, ai cũng nên làm”.
Hiệu quả và an toàn phụ thuộc vào đúng người – đúng chỉ định – đúng chuyên môn.